TSH normal səviyyəsi nə qədərdir?

TSH-nin normal aralığı laboratoriyadan laboratoriyaya bir qədər fərqlənə bilər, lakin ümumiyyətlə qəbul edilən dəyərlər aşağıdakı kimidir:

• Yetkinlər üçün: 0.4 – 4.0 mIU/L (milli beynəlxalq vahid / litr)
• Hamilə qadınlar üçün: xüsusi aralıqlar mövcuddur (trimestrdən asılı olaraq daha aşağı həddlər)
• Yaşlı insanlar üçün: normal aralıq bir qədər fərqli ola bilər

TSH dəyərinizin normal olub olmadığını ancaq həkiminiz düzgün qiymətləndirə bilər, çünki nəticə simptomlarınız, yaşınız və digər analizlərlə birlikdə dəyərləndirilməlidir.

Yüksək TSH nəyi göstərir? (Hipotiroidizm)

TSH dəyərinin normadan yüksək olması adətən hipotiroidizmin — yəni qalxanabənzər vəzinin az aktiv işləməsinin — işarəsidir. Bu zaman vəz kifayət qədər T3 və T4 istehsal etmir, hipofiz isə vəzi daha çox stimullaşdırmağa çalışaraq TSH-ni yüksəldir.

Hipotiroidizmin ümumi əlamətləri bunlardır: daim yorğunluq hissi, soyuğa dözümsüzlük, kilo artımı, qəbizlik, saç tökülməsi, depressiya və yavaşlamış düşüncə tempi, quru dəri və dırnaqların qırılması.

Hipotiroidizmin ən çox yayılmış səbəbi Haşimoto tiroiditidir — immun sistemin öz qalxanabənzər vəzinə hücum etdiyi bir xəstəlikdir.

Aşağı TSH nəyi göstərir? (Hipertiroidizm)

TSH-nin normadan aşağı olması isə adətən hipertiroidizmin — vəzin həddindən artıq aktiv işləməsinin — əlamətidir. Bu zaman qanda T3 və T4 çox olur, hipofiz isə TSH-ni azaldır.

Hipertiroidizmin tipik simptomları: ürək döyüntüsünün sürətlənməsi (taxikardiya), əsəbilik, həyəcan və yuxusuzluq, izah olunmayan kilo itkisi, istiyə dözümsüzlük və tərləmə, titrəmə (əllərdə), tez-tez bağırsaq hərəkəti.

Hipertiroidizmin ən çox yayılmış səbəbi isə Graves xəstəliyidir — bu da bir autoimmun xəstəlikdir.

TSH hormon analizi nə zaman verilir?

Həkim TSH analizini aşağıdakı hallarda tövsiyə edə bilər: yorğunluq, kilo dəyişiklikləri, saç tökülməsi kimi simptomlar mövcuddursa; hamiləlik planlaşdırılırsa və ya hamiləlik dövründə; ailəvi qalxanabənzər vəz xəstəliyi tarixi varsa; mövcud xəstəlikdə müalicənin effektivliyini izləmək üçün; levotiroksin kimi dərmanlar qəbul edilərkən; ümumi sağlamlıq müayinəsinin bir hissəsi kimi (xüsusilə 35 yaşdan sonra); vəzin böyüdüyü (guatr) şübhəsi olduqda.

TSH testi sadə bir qan analizidir. Xüsusi bir hazırlıq tələb olunmur, lakin həkiminiz qəbul etdiyiniz dərmanlar haqqında məlumatlandırılmalıdır, çünki bəzi preparatlar nəticəyə təsir göstərə bilər.

TSH analizini necə vermək lazımdır?

TSH analizini vermək üçün ac qalmağa ümumiyyətlə ehtiyac yoxdur. Lakin həkimlər çox zaman səhər erkən saatlarda (saat 7:00–10:00 arasında) test verilməsini tövsiyə edir, çünki TSH səviyyəsi gün ərzində dəyişə bilər.

Qan venadan götürülür və nəticə adətən 24–48 saat ərzində hazır olur. Nəticəni həmişə həkiminizlə birlikdə qiymətləndirin.

Tez-tez verilən suallar

TSH testi üçün ac qalmaq lazımdırmı?

Xeyr, TSH analizinin verilməsi üçün ac qalmaq vacib deyil. Bununla belə, bəzi həkimlər daha dəqiq nəticə üçün analizin səhər tezdən verilməsini tövsiyə edir. Qəbul etdiyiniz dərmanlar, xüsusilə qalxanabənzər vəzini tənzimləyən preparatlar (məsələn, levotiroksin) nəticəyə ciddi təsir göstərə bilər. Analiz vermədən əvvəl həkiminizlə məsləhətləşin.

TSH yüksəkliyi həmişə xəstəlik əlamətidir?

Mütləq deyil. TSH-nin bir qədər yüksək olması “subklinik hipotiroidizm” adlanan, heç bir əlaməti olmayan vəziyyət ola bilər. Bu zaman müalicə lazım olub olmadığına həkim simptomları, yaşı, hamiləlik vəziyyətini və digər analizlər nəzərə alaraq qərar verir. Müalicəsiz subklinik hipotiroidizm bəzi insanlarda öz-özünə normal səviyyəyə qayıda bilər.

Hamiləlikdə TSH nə qədər olmalıdır?

Hamiləlikdə qalxanabənzər hormonları həm ananın, həm də körpənin sağlamlığı üçün son dərəcə vacibdir. Bu dövrdə TSH-nin normal aralığı daha dar götürülür: birinci trimestrdə adətən 0.1–2.5 mIU/L, ikinci trimestrdə 0.2–3.0 mIU/L, üçüncü trimestrdə isə 0.3–3.0 mIU/L civarında olması məsləhət görülür. Hamilə qadınlar TSH analizini mütləq endokrinoloq nəzarəti altında etdirməlidir.

TSH analizini hər nə qədər vaxtdan bir etdirmək lazımdır?

Əgər siz artıq qalxanabənzər vəz xəstəliyi ilə müalicə alırsınızsa, həkiminiz adətən hər 6–12 ayda bir TSH testi etdirməyi tövsiyə edəcəkdir. Müalicə yeni başladıqda isə daha tez, 6–8 həftəlik aralıqlarla analiz tələb oluna bilər. Sağlam insanlarda isə 35 yaşdan sonra hər 5 ildə bir profilaktik TSH yoxlaması məsləhətdir.

TSH analizinin nəticəsini özüm yoza bilərəm?

TSH dəyərini rəqəm olaraq görmək mümkündür, lakin nəticəni tam düzgün qiymətləndirmək üçün T3, T4 və bəzən antikorlar (anti-TPO, anti-Tq) kimi əlavə analizlər lazım ola bilər. Simptomlarınız, həyat tərziniz, qəbul etdiyiniz dərmanlar və digər xəstəlikləriniz nəticəyə birbaşa təsir edir. Ona görə analizin yeganə doğru yozumu həkiminiz tərəfindən edilməlidir.

TSH analizini hansı həkim istəyə bilər?

TSH analizini ümumi praktiki həkim (ailə həkimi), endokrinoloq, ginekoloq (hamiləlik zamanı) və ya daxili xəstəliklər mütəxəssisi tələb edə bilər. Nəticə anormal çıxarsa, adətən endokrinoloqa yönləndirilirsiniz. Özünüzü yaxşı hiss etmədiyiniz zaman ilk addım olaraq ailə həkiminizə müraciət etməniz kifayətdir.

TSHanalizi və digər suallarınızla bağlı, eyni zamanda online qeydiyyatdan keçmək üçün (012) 1922 nömrəli Çağrı Mərkəzi və ya (099) 599-65-56 nömrəli Whatsapp nömrəmizlə əlaqə saxlaya bilərsiniz.