Hər hansı sualınız yaranarsa bizə zəng edə bilərsiniz
Müasir tibb diaqnostika olmadan təsəvvür edilə bilməz. Həkimlərin daxili orqanlarımızı görmək, onların vəziyyətini qiymətləndirmək və xəstəlikləri erkən mərhələdə aşkar etmək üçün müraciət etdikləri ən təhlükəsiz üsullardan biri məhz ultrasəs müayinəsidir.
Bəs, USM (ultrasəs) müayinə nədir? Xalq arasında sadəcə “Uzi” kimi tanınan bu prosedur, yüksək tezlikli səs dalğalarından istifadə edərək bədən daxilindəki strukturların real zamanlı görüntülərini yaradan bir texnologiyadır.
Rentgen şüalarından fərqli olaraq, burada radiasiya yoxdur, bu da onu hamilə qadınlardan körpələrə qədər hər kəs üçün tamamilə zərərsiz edir.
USM (Ultrasəs) müayinə necə işləyir?
Ultrasəs müayinəsinin iş prinsipi təbiətdəki “exo” (əks-səda) effektinə əsaslanır. Həkim müayinə zamanı transdusyor (sensor) adlanan kiçik bir cihazdan istifadə edir. Bu cihaz insan qulağının eşidə bilməyəcəyi qədər yüksək tezlikli səs dalğaları göndərir.
Səs dalğalarının ötürülməsi: Cihazdan çıxan səs dalğaları daxili orqanlara, toxumalara və mayelərə dəyir.
Əks-səda: Dalğalar sıxlığı fərqli olan toxumalardan müxtəlif dərəcələrdə geri qayıdır (əks olunur).
Görüntünün formalaşması: Kompüter bu geri qayıdan siqnalları emal edərək monitorda ağ-qara (və ya rəngli Doppler) təsvirlər yaradır.
Bu proses saniyənin mində biri qədər sürətlə baş verdiyi üçün biz ekranda daxili orqanların, hətta döyünən ürəyin və ya ana bətnində hərəkət edən körpənin canlı görüntüsünü izləyə bilirik.
USM-in əsas növləri və tətbiq sahələri
USM (ultrasəs) müayinə nədir sualına cavab verərkən, onun tətbiq sahələrinin genişliyini vurğulamaq lazımdır. Tibbin demək olar ki, hər sahəsində ultrasəsdən istifadə olunur:
1. Qarın Boşluğu Orqanlarının USM-i
Qaraciyər, öd kisəsi, dalaq, mədəaltı vəzi və böyrəklərin vəziyyətini yoxlamaq üçün tətbiq edilir. Daşların, kistaların, şişlərin və ya iltihabi proseslərin aşkarlanmasında əvəzsizdir.
2. Mamalıq və Ginekologiya
Hamiləlik zamanı dölün inkişafını izləmək üçün istifadə olunan ən yaygın üsuldur. Həmçinin uşaqlıq və yumurtalıqların xəstəliklərini (miomalar, kistalar) diaqnoz etmək üçün istifadə olunur.
3. ExoKardioqrafiya (Ürəyin USM-i)
Ürək əzələsinin gücünü, klapanların vəziyyətini və qanın ürək boşluqlarında necə hərəkət etdiyini qiymətləndirir.
4. Qalxanvari Vəzi USM-i
Vəzinin ölçüsünü, strukturunu və daxilində düyünlərin olub-olmadığını müəyyən etmək üçün tətbiq olunur. Endokrinoloqların ən çox müraciət etdiyi müayinədir.
5. Doppler Ultrasəs (Damarların Müayinəsi)
Qan damarlarındakı axının sürətini və istiqamətini ölçür. Trombların, damar daralmalarının və ya varikoz genişlənmələrin müəyyən edilməsində kritik rol oynayır.
USM (ultrasəs) müayinəyə hazırlıq qaydaları
Bir çox xəstə “USM-ə getməzdən əvvəl nə etməliyəm?” deyə düşünür. Hazırlıq proseduru müayinə olunacaq nahiyədən asılıdır:
Abdominal (Qarın boşluğu) USM üçün: Müayinədən 6-8 saat əvvəl yemək yeyilməməlidir (ac qarına). Müayinədən bir gün əvvəl qaz yaradan qidalardan (paxlalılar, qara çörək, süd) qaçınmaq lazımdır.
Kiçik çanaq orqanları üçün: Sidik kisəsi dolu olmalıdır. Müayinədən 1 saat əvvəl 1 litrə yaxın su içmək tövsiyə olunur.
Qalxanvari vəzi və süd vəziləri üçün: Adətən heç bir xüsusi hazırlıq tələb olunmur.
Vacib Qeyd: Xəbərdarlıq: Bu məqalə informativ xarakter daşıyır və peşəkar tibbi məsləhətin yerini tuta bilməz. Diaqnoz və müalicə üçün mütləq həkimə müraciət edin.
