Crossmatch (Qanın Fərdi Uyğunluq Sınağı)

Crossmatch (krossmatch) – donor və resipiyent arasında eritrosit uyğunluğunu qiymətləndirmək, hemotransfuziya zamanı immunoloji uyğunsuzluq və hemolitik transfuziya reaksiyalarının qarşısını almaq məqsədilə aparılan immunohematoloji laborator müayinəsidir.

Bu müayinə donor eritrositləri ilə resipiyentin plazması arasında mümkün antigen-anticisim reaksiyalarının aşkarlanmasına əsaslanır.

Crossmatch müayinəsinin əsas növləri

1.⁠ ⁠Major Crossmatch (Əsas uyğunluq sınağı)

Donorun eritrositləri ilə resipiyentin plazması arasında uyğunluq yoxlanılır.

Bu sınaq resipiyentin qanında donor eritrositlərinə qarşı yönəlmiş anticisimlərin mövcudluğunu müəyyən etməyə kömək edir.

2.⁠ ⁠Minor Crossmatch (Kiçik uyğunluq sınağı)

Donorun plazması ilə resipiyentin eritrositləri arasında uyğunluq qiymətləndirilir.

Bu sınaq donor plazmasında resipiyentin eritrositlərinə qarşı anticisimlərin olub-olmadığını araşdırır. Müasir transfuziya praktikasında komponentlərin hazırlanma xüsusiyyətləri və mövcud standartlara görə rutin olaraq tətbiq edilmir.

3.⁠ ⁠Elektron Crossmatch (Elektron uyğunluq sınağı)

Təsdiqlənmiş laborator informasiya sistemi və müəyyən edilmiş təhlükəsizlik meyarları əsasında donor və resipiyent məlumatlarının elektron yoxlanılması ilə həyata keçirilir. Yalnız müvafiq şərtlər ödənildikdə istifadə olunur.

Müayinə hansı hallarda aparılır?

•⁠ ⁠Qan və eritrosit kütləsinin köçürülməsindən əvvəl;
•⁠ ⁠Cərrahi əməliyyatlara hazırlıq zamanı;
•⁠ ⁠Travma və kəskin qan itkisi hallarında;
•⁠ ⁠Transfuziya anamnezində immunoloji uyğunsuzluq olduqda;
•⁠ ⁠Əvvəllər eritrosit alloanticisimləri aşkarlanmış pasiyentlərdə.

Nəticələrin qiymətləndirilməsi

•⁠ ⁠Uyğun (Compatible): Test zamanı donor və resipiyent nümunələri arasında immunoloji uyğunsuzluq aşkarlanmır.
•⁠ ⁠Uyğunsuz (Incompatible): Donor və resipiyent nümunələri arasında aqqlütinasiya və ya hemoliz reaksiyası müşahidə olunur. Belə qan komponentinin transfuziyası üçün əlavə araşdırma tələb olunur.

Müayinəyə hazırlıq

Crossmatch üçün, adətən, resipiyentdən venoz qan nümunəsi götürülür. Donorun qan komponentindən də müvafiq nümunə istifadə edilir.

Nümunələrin düzgün identifikasiyası və etiketlənməsi transfuzioloji təhlükəsizliyin vacib şərtidir.

Qeyd: Crossmatch hemotransfuziyanın təhlükəsizliyini təmin edən əsas laborator mərhələlərdən biridir. Lakin uyğun nəticə bütün mümkün immunoloji riskləri tam istisna etmir. Transfuziyadan əvvəl ABO və RhD uyğunluğu, anticisim skrininqi, əvvəlki transfuziya və immunizasiya anamnezi də nəzərə alınmalıdır.

Bu məqalə yalnız məlumatlandırma məqsədi daşıyır və peşəkar tibbi məsləhəti, diaqnozu və ya müalicəni əvəz etmir. Sağlamlığınızla bağlı hər hansı narahatlığınız varsa, mütləq ixtisaslı həkimlə məsləhətləşin. 

Next Post
logo_main

Laboratoriya testlərinin nəticələrini öyrənmək üçün formu doldurun

logo_main

Qəbula yazılmaq üçün formu doldurun