Ürəyimiz bədənimizin mühərrikidir və onun müntəzəm işləməsi ümumi sağlamlığımız üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. Lakin bəzən ürəyin elektrik sistemi pozulur, bu da taxikardiya, fibrilyasiya və ya digər ritm pozuntularına (aritmiyalara) səbəb olur.

Müasir tibbdə bu problemlərin aradan qaldırılmasında ən uğurlu metodlardan biri ablasiyadır. Bir çox pasiyent üçün “Ablasiya nədir? Ablasiya nə zaman tətbiq edilir?” sualları narahatlıq doğura bilər. Əslində, bu prosedur cərrahi kəsik aparılmadan, minimal invaziv üsulla həyata keçirilən və həyat keyfiyyətini kəskin şəkildə artıran bir müalicə növüdür.

Ablasiya nədir?

Ablasiya, ürəkdə ritm pozuntusuna səbəb olan anormal toxumaların “zərərsizləşdirilməsi” prosedurudur. Bu proses zamanı ürəyin daxilinə nazik kateterlərlə daxil olunur və ritm pozuntusunun mənbəyi olan nöqtə müəyyən edilir.

Həmin nöqtə ya istilik (radiotezlik enerjisi), ya da dondurma (krioablasiya) üsulu ilə sıradan çıxarılır. Nəticədə, ürəyin elektrik siqnalları yenidən normal qaydasına düşür. Bu prosedur açıq ürək əməliyyatı deyil. Pasiyentlər adətən qısa müddətdə sağalır və gündəlik həyatlarına qayıdırlar.

Ablasiya nə zaman tətbiq edilir?

Ablasiya hər ritm pozuntusu olan pasiyentə dərhal tətbiq edilmir. Həkimlər adətən ilk növbədə dərman müalicəsini sınaqdan keçirirlər. Lakin bəzi xüsusi hallarda ablasiya qaçılmaz və ən doğru seçim olur:

Dərman Müalicəsi Effektsiz Olduqda: Ritm tənzimləyici dərmanlar hər kəsdə eyni nəticəni vermir. Əgər dərmanlar aritmiyanı idarə edə bilmirsə, ablasiya əsas variantdır.

Dərmanların Yan Təsirləri: Bəzi pasiyentlər ritm dərmanlarının ağır yan təsirlərinə (məsələn, halsızlıq, qaraciyər və ya qalxanvari vəzi problemləri) dözə bilmirlər.

Həyati Təhlükə Yaradan Aritmiyalar: Ürək dayanması riski yaradan mədəcik taxikardiyaları kimi vəziyyətlərdə ablasiya həyat qurtarıcıdır.

Atrial Fibrilyasiya (AFib): Dünyada ən çox rast gəlinən ritm pozuntusudur və insult (iflic) riskini artırır. Ablasiya bu riski azaltmaq üçün ən effektiv yoldur.

Gənc Pasiyentlər: Ömür boyu dərman qəbul etmək istəməyən gənc fərdlər üçün ablasiya birdəfəlik həll yolu təklif edir.

Ablasiya növləri: Hansı daha yaxşıdır?

Həkimlər aritmiyanın növünə görə iki əsas texnologiyadan istifadə edirlər:

1. Radiotezlik (RF) Ablasiyası (Yandırma Üsulu)

Bu üsulda yüksək tezlikli radio dalğaları istifadə olunur. Kateterin ucundakı istilik ritm pozan hüceyrələri yandıraraq kiçik bir çapıq toxuması yaradır. Bu çapıq elektrik keçirmədiyi üçün yanlış siqnallar bloklanır.

2. Krioablasiya (Dondurma Üsulu)

Xüsusilə atrial fibrilyasiya müalicəsində geniş istifadə olunur. Problem yaradan toxuma dondurularaq fəaliyyəti dayandırılır. Bu metod bəzi hallarda daha sürətli və fəsad riski daha az hesab olunur.

Prosedur necə keçir? (Addım-addım)

Bir çox insan əməliyyat sözündən qorxsa da, ablasiya prosesi olduqca planlı və təhlükəsizdir:

Hazırlıq: Pasiyentə adətən yüngül sedasiya (yuxululuq halı) və ya ümumi anesteziya verilir.

Giriş: Qasıq nahiyəsindəki damardan nazik borular (kateterlər) daxil edilir.

Xəritələmə (EPS): Həkim ürəyin elektrik xəritəsini çıxararaq problemin haradan qaynaqlandığını “nöqtə atışı” ilə tapır.

Müdaxilə: Müəyyən edilmiş nahiyə yandırılır və ya dondurulur.

Yoxlama: Həkim süni siqnallar göndərərək aritmiyanın təkrar baş verib-vermədiyini yoxlayır. Əgər ritm stabildirsə, prosedur başa çatır.

Ablasiyanın üstünlükləri

Yüksək Uğur Faizi: Bir çox aritmiya növündə uğur şansı 90%-dən yuxarıdır.

Qısa Sağalma Müddəti: Pasiyentlər adətən 1 gün xəstəxanada qalır və bir neçə günə işə qayıdırlar.

Dərmansız Həyat: Uğurlu ablasiyadan sonra pasiyentlərin çoxu ritm dərmanlarından azad olur.

İnsult Riskinin Azalması: Xüsusilə AFib pasiyentlərində bu, ən böyük qazancdır.

Pasiyentləri maraqlandıran suallar

1. Ürək ablasiyası ağrılı bir prosedurdurmu?

Xeyr, prosedur zamanı pasiyent ağrı hiss etmir. Giriş nahiyəsi yerli anesteziya ilə keyidilir, prosedur boyu isə sedasiya tətbiq olunur. Yalnız prosedurdan sonra qasıq nahiyəsində yüngül sızıltı ola bilər.

2. Ablasiyadan sonra ritm pozuntusu təkrarlana bilərmi?

Bəzi mürəkkəb aritmiya növlərində (məsələn, uzunmüddətli atrial fibrilyasiya) təkrar prosedur tələb oluna bilər. Lakin müasir texnologiyalarla bu ehtimal minimuma endirilib.

3. Ablasiya əməliyyatı neçə saat çəkir?

Aritmiyanın mürəkkəbliyindən asılı olaraq 2 saatdan 4 saata qədər davam edə bilər. Sadə ritm pozuntuları daha qısa sürür.

4. Prosedurdan sonra nə vaxt idman edə bilərəm?

İlk 1 həftə ağır fiziki yükdən və qaçışdan qaçınmaq lazımdır. 7-10 gündən sonra həkiminizin rəyi ilə normal idman rejiminə qayıda bilərsiniz.

5. Ablasiyanın riskləri varmı?

Hər bir tibbi müdaxilədə olduğu kimi, burada da minimal risklər (qanaxma, infeksiya və ya nadir hallarda ürək divarının zədələnməsi) mövcuddur. Lakin təcrübəli kardioloq-elektrofizioloq tərəfindən icra edildikdə bu risklər 1%-dən azdır.

Həkim qəbuluna yazılmaq və ətraflı müayinə üçün bizimlə əlaqə saxlayın.